Reakcja na stres u ka\u017cdego z nas mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej. W zale\u017cno\u015bci od osobistych uwarunkowa\u0144, w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b radzimy sobie z napi\u0119ciem, ale te\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 powrotu do r\u00f3wnowagi u ka\u017cdego z nas jest inna.<\/p>\n
Wiele zale\u017cy od zdolno\u015bci naszego uk\u0142adu nerwowego do samoregulacji.<\/p>\n
Nasze reakcje na obecne wydarzenia krytyczne mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane automatycznie z zagro\u017ceniami z przesz\u0142o\u015bci (Rappaport, 1991). Wczesne do\u015bwiadczenia przemocowe, zaniedbanie naszych potrzeb w dzieci\u0144stwie, mog\u0105 doprowadzi\u0107 do uwra\u017cliwienia uk\u0142adu nerwowego i nieadekwatnej reakcji na aktualne zdarzenia (Gabbard, 2015).<\/p>\n
Badania wykazuj\u0105, \u017ce nara\u017cenie na przewlek\u0142y stres we wczesnym dzieci\u0144stwie, prowadzi do niezdolno\u015bci regulacji emocji, a w zwi\u0105zku z tym do nadmiernej wra\u017cliwo\u015bci na bod\u017ace i niebezpiecze\u0144stwo rozwoju zaburze\u0144, zwi\u0105zanych z oddzia\u0142ywaniem stresu (Schore, 2009).<\/p>\n
Cia\u0142o migda\u0142owate w m\u00f3zgu przechowuje nasze najwcze\u015bniejsze wspomnienia – w jakim celu? Po to, \u017ceby pom\u00f3c w przysz\u0142o\u015bci w unikaniu niebezpiecze\u0144stwa (Sikorski, 2016).<\/p>\n
Ale nadmierne pobudzenie cia\u0142a migda\u0142owatego w dzieci\u0144stwie, poprzez ci\u0105g\u0142e nara\u017cenie na trudne do\u015bwiadczenia, powoduje trudno\u015bci w regulacji emocji i pozostawanie w nieustannej czujno\u015bci (Misio\u0142ek, 2016; Schore, 2009). Powtarzaj\u0105ce si\u0119 stymulowanie okre\u015blonych cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu, powoduje, \u017ce do kolejnej reakcji wystarcza mniejsze pobudzenie (Arden, 2021).<\/p>\n
Podwy\u017cszaj\u0105cy si\u0119 w trakcie d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu poziom noradrenaliny oraz kortyzolu powoduje nadmierne pobudzenie cia\u0142a migda\u0142owatego oraz zak\u0142\u00f3ca dzia\u0142anie poznawczych cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu, wy\u0142\u0105cza uwag\u0119, my\u015blenie, pobudza reakcje automatyczne (Arden, 2021). Uruchamiamy tryb – nie my\u015bl\u0119, czuj\u0119.<\/p>\n
Dlaczego pisz\u0119 o tym akurat teraz? Ano dlatego, \u017ce to czy dojdzie do rozwoju zaburzenia, np. PTSD, o kt\u00f3rym pisa\u0142am kilka dni temu, po cz\u0119\u015bci zale\u017cy od tego co si\u0119 nam przydarzy\u0142o, od wra\u017cliwo\u015bci naszego uk\u0142adu nerwowego na bod\u017ace.<\/p>\n
Na podstawie:<\/p>\n
Arden, J. B. (2021). Umys\u0142-M\u00f3zg-Gen. W kierunku zintegrowanej psychoterapii<\/em>. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/p>\n Gabbard, G. O. (2015). Psychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej. <\/em>Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/p>\n Misio\u0142ek, A. (2016). Teoria traumy w psychoterapii relacyjnej. W:J. Jo\u015bko-Ochojska (red.), Medyczne i spo\u0142eczne aspekty traumy <\/em>(s. 243-267).<\/em> \u015al\u0105ski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.<\/p>\n Rapoport, L. (1991). The State of Crisis: Some Theoretical Considerations. Ilness, Crisis & Loss, 1<\/em>(3), 39-46. https:\/\/doi.org\/10.2190\/IL1.3.g<\/a><\/p>\n Sapolsky, R. M. (2012). Dlaczego zebry nie maj\u0105 wrzod\u00f3w? Psychofizjologia stresu<\/em>. Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.<\/p>\n Schore, A. N. (2009). Zaburzenie regulacji prawej p\u00f3\u0142kuli m\u00f3zgowej: podstawowy mechanizm traumatycznego przywi\u0105zania i psychopatogenezy stresowego zaburzenia pourazowego. Reakcja na stres u ka\u017cdego z nas mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej. W zale\u017cno\u015bci od osobistych uwarunkowa\u0144, w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b radzimy sobie z napi\u0119ciem, ale te\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 powrotu do r\u00f3wnowagi u ka\u017cdego z nas jest inna. Wiele zale\u017cy od zdolno\u015bci naszego uk\u0142adu nerwowego do samoregulacji. Nasze reakcje na obecne wydarzenia krytyczne mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane automatycznie z zagro\u017ceniami … <\/p>\n
\nW: S. Murawiec, C. \u017belichowski (red.), Od neurobiologii do psychoterapii <\/em>(s. 71-121). Instytut Psychiatrii i Neurologii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"