Dzisiaj trochę z nurtu psychodynamicznego – na tapecie teoria więzi Johna Bowlby’ego
Dzieci w relacji z matką i ojcem lub inną ważną w ich życiu osobą uwewnętrzniają, uczą się przywiązania na podstawie tej relacji. Tworzą bezpieczne lub pozabezpieczne reprezentacje więzi, w zależności od tego jak wygląda relacja (Konieczny, Cierpiałkowska, 2022).
Wykształca się bezpieczny lub lękowy lub unikowy styl przywiązania.
Reprezentacje więzi, które powstają to Wewnętrzne Modele Operacyjne (WMO) – m. in. wspomnienia konkretnych wydarzeń związanych z relacją przywiązaniową, a także specyficzne dla relacji i ogólne oczekiwania, dotyczące przywiązania oraz postawy i strategie działania (Mikulincer, Shaver, 2007; za: Papińska, 2021).
Główny aspekt WMO to wiedza ( generowana na podstawie doświadczeń interakcji w bliskiej relacji) na temat głównego opiekuna i jego dostępności i zdolności reagowania.
WMO pozwalają dziecku przewidywać zachowania występujące w relacji. W pierwszej bliskiej relacji – zazwyczaj z matką, u dziecka rozwijają się przekonania odnośnie do wiarygodności innych osób oraz oczekiwania co do ich zachowań, a także przekonanie, czy jednostka jest godna uwagi i zasługuje na otrzymywanie opieki.
Tworzą się skrypty (automatyczne wzorce działania), które są reprezentacją siebie i innych. Stają się one stabilnymi, trudnymi do zmiany składnikami osobowości, a w konsekwencji wpływają na tworzone w przyszłości relacje z innymi ludźmi (Fricker, Moore, 2002; za: Papińska, 2021).
Styl więzi w istotnym stopniu warunkuje z jednej strony zdolność do regulacji emocji i mentalizacji (refleksji), z drugiej zaś wzorce relacji społecznych, zwłaszcza z najbliższymi (Konieczny, Cierpiałkowska, 2022).
Co się może zdarzyć?
Zdarzyć się może m.in. agresja rówieśnicza.
Jak dochodzi do niej dochodzi? Jak dziecko, nastolatek może stać się agresywny wobec rówieśników?
Na podstawie
Bowlby, J. (2016). Przywiązanie. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Konieczny, P., Cierpiałkowska, L. (2022). Pozytywne i negatywne doświadczenia życiowe a zmiany wewnętrznych modeli przywiązania– badania porównawcze. Psychiatria Polska 56(3), s.551–570. https://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/127457
Papińska, A. (2021). Mentalizacja jako czynnik ochronny pomiędzy pozabezpiecznym przywiązaniem a rozwojem zaburzeń psychopatologicznych. Psychologia Rozwojowa, 26(1), s. 9-20. https://10.4467/20843879PR.21.001.14115